وَ حُمِلَتِ الْأَرْضُ وَ الْجِبالُ فَدُكَّتا دَكَّةً واحِدَةً [ الحاقة ] « 1 » زمين و كوهها ( بر گردهء ارادهء الهى - بردوش حادثه‌اى پر انقلاب ) بگورستان مدفن خود حمل ميشوند ، و با ضربتى واحد نرم و سست ميگردند . از پى اين جنبش سخت و ضربت مهلكى كه بر پيكرهء زمين وارد مىشود حالاتى ديگر در آن پديد مىگردد : 1 - وَ تَنْشَقُّ الْأَرْضُ وَ تَخِرُّ الْجِبالُ هَدًّا [ مريم ] « 2 » . يَوْمَ تَشَقَّقُ الْأَرْضُ عَنْهُمْ سِراعاً [ ق ] . زمين ميشكافد ، و كوهها با غرش‌هاى مهيب سقوط كرده و خراب شوند ، و اجساد مردگان از لابلاى شكافهاى زمين بيرون مىريزند . 2 - وَ إِذَا الْأَرْضُ مُدَّتْ . وَ أَلْقَتْ ما فِيها وَ تَخَلَّتْ [ الانشقاق ] . زمين در اثر كشش ممتدى كه گريبانگيرش مىشود ، تمامى آنچه را كه در درون دارد برون انداخته و تهى ميگردد . 3 - يَوْمَ تُبَدَّلُ الْأَرْضُ غَيْرَ الْأَرْضِ وَ السَّماواتُ وَ بَرَزُوا لِلَّهِ الْواحِدِ الْقَهَّارِ [ ابراهيم ] . حاصل جمع حوادث عمومى جهان اينست كه : زمين غير از زمين ، و آسمانها غير آسمانها ميشوند ، اگر بنگريشان نشناسى . شگفتا ! اين خانهء مألوف خود را نشناسيم ؟ ! مگر جز آنكه در حال احتضار است ، و يا بالاتر - مرده ! مگر ما مردگان خود را نمىشناسيم . آرى ، زمين را پس از مرگ نتوان شناخت .

--> ( 1 ) - « دك » بمعنى نرمش و سستى است . ( 2 ) - « هد » خرابى را گويند كه داراى صداى مهيب و سقوط سخت باشد .